ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับหมู่บ้านแพด

ในตำนานเล่าว่ามีกลุ่มนายพรานกลุ่มหนึ่งมาจากจังหวัดนครพนมได้เดินลัดเลาะล่าสัตว์ลงมาตามลำห้วยแห่งหนึ่ง (ปัจจุบันคือห้วยแพด)เห็นสายน้ำไหลลัดโค้งไปมา(แพด เป็นคำกริยาของภาษาญ้อ แปลว่า เล็ง หรือ ส่อง ) หนึ่งในกลุ่มนายพรานชื่อทิดนนท์จึงได้กลับไปชวน ๆ พรรคพวกลงมาตั้งถิ่นฐาน และได้ชวนกันเข้าไปขอชื่อหมู่บ้านว่าบ้านแพด เพราะตัวเองเก่งด้านสมุนไพร จึงเป็นชื่อที่มาจนถึงปัจจุบัน

ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพพื้นที่บ้านแพดเป็นที่ดอน พื้นดินเป็นดินเหนียวปนลูกรัง สลับกันราบสูง สภาพป่าดิบชื้น ปัจจุบันป่าไม้ถูกบุกรุกเหลือน้อย แหล่งน้ำธรรมชาติเป็นลำห้วยประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา

อาณาเขตของหมู่บ้าน

ทิศเหนือ ติดกับ บ้านวังชมพู ต.แพด อ.คำตากล้า จ.สกลนคร
ทิศใต้ ติดกับ บ้านประชาสสมัคคี ต.แพด อ.คำตากล้า จ.สกลนคร
ทิศตะวันออก ติดกับ บ้านตาด ต.แพด อ.คำตากล้า จ.สกลนคร
ทิศตะวันตก ติดกับ บ้านโนนทับช้าง อ.วานรนิวาส จ.สกลนคร

คำขวัญแพดญ้อเอาะ

วัฒนธรรมไทญ้อล้ำเล้อค่า                                ภูมิปัญญาผ้าแม่ของแผ่นดิน
OTOP ท่องเทียวนวัตวิถี                                   รวมของดีหัตถกรรมเครื่องจักสาน
ผ้าขาวม้า ไหม มัดหมี่ มีอยู่นาน                        รวมอาหารหมอน้อย ขนมเทียน
พ่อทิดนนผู้ก่อร่างสร้างถิ่นฐาน                         ชำนาญการแพทย์ล่าสัตว์ปัดเป่าภัย
มะม่วงไข่ร้อยปีมีมานาน                                      สี่พี่น้องเล่าขานอายุยืน
อีกทั้งวัดนิพเพธพลาราม                                  เลื่องลือนามพุทธปฏิบัติธรรม
ประเพณีบุญผะเวสวัดโพธิ์ชัย                           เทศกาลยิ่งใหญ่ประจำปี
ทฤษฎีเกษตรใหม่พระราชา                               น้อมนำพาบ้านแพดเศรษฐกิจพอเพียง

บุญพระเวสสันดร งานบุญใหญ่ประจําปี

เป็นการทําบุญและฟังเทศน์เรื่องผะเหวดสันดรชาดกหรือ เทศน์มหาชาติซึ่งมีจํานวน กัณฑ์ 13 กัณฑ์ ทั้งนี้เพื่อเป็นการรําลึก ถึงผะเหวดสันดรผู้ซึ่งบําเพ็ญเพียรอันยิ่งใหญ่ด้วยวิธีบริจาคทาน หรือทานบารมีในชาติสุดท้าย หรือมหาชาติของพระพุทธองค์ ก่อนที่ จะมาเสวยชาติและตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

 

บ้านแพด มีการนําทุนชุมชน 5 ประเภท และทุนทางวัฒนธรรม 8 เสน่ห์ มาสร้างมูลค่าเพิ่ม ดังนี้

1.ทุนมนุษย์ บ้านแพด ได้ดึงเอาทุนมนุษย์ที่มีอยู่ในชุมชนมาสร้างมูลค่าเพิ่มในเกิดขึ้นเกี่ยวกับการดําเนินโครงการ OTOP นวัตวิถี คือ การดึงศักยภาพของคนในชุมชนออกมาเพื่อเตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ เกี่ยวกับการรองรับนักท่องเที่ยว เช่น เตรียมเป็นนักเล่าเรื่อง เตรียมสินค้า เตรียมสถานที่ท่องเที่ยว ดูแล รักษาความสะอาด รักษาความปลอดภัย ฯลฯ สิ่งเหล่านี้จําเป็นอย่างยิ่งที่ต้องใช้ทุนมนุษย์ที่มีอยู่ในชุมชนเป็นคนดําเนินการ
2. ทุนทางสังคม แน่นอนว่าการดําเนินโครงการหรือกิจกรรมใดๆ นั้น จําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องดึง ศักยภาพของทุนทางสังคมออกมาใช้ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มหรือองค์กร ประเพณี วัฒนธรรมต่างๆ ที่อยู่ในหมู่บ้าน ย่อมถือเป็นสิ่งที่มีคุณค่าที่เราจะนํามาสร้างมูลค่าเพิ่มให้เกิดขึ้นต่อหมู่บ้าน
3. ทุนทางกายภาพ ซึ่งบ้านแพดนี้ถือว่ามีทุนทางกายภาพค่อนข้างสูง บ้านแพดมีความพร้อมไม่ว่าจะ เป็นเรื่อง ไฟฟ้า น้ำประปา การบริการด้านการสื่อสาร สถานที่อันศักดิ์สิทธิ์ และการอํานวยความสะดวกต่างๆ ให้กับนักท่องเที่ยวได้มาสัมผัส ทุนทางกายภาพของบ้านแพดสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับหมู่บ้านได้อย่างดี แน่นอน
4. ทุนธรรมชาติ บ้านแพดมีต้นทุนทางธรรมชาติที่หลากหลาย สามารถปรับแต่งเป็นสถานที่ ท่องเที่ยว ที่น่าสนใจ ดึงดูดนักท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี อาทิเช่น ป่าเห็ด ทุ่งดอกกระเจียวป่า สิ่งเหล่านั้นล้วน แล้วแต่เป็นสิ่งที่มีค่า น่าค้นหา และน่ามาสัมผัสเป็นอย่างยิ่ง
5.ทุนการเงิน บ้านแพด มีการบริหารจัดการทุนที่เป็นตัวเงินได้เป็นอย่างดี และสามารถดึงทุนการเงิน มาใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี ได้เป็นอย่างดี อาทิเช่น กองทุนหมู่บ้านบ้าน สนับสนุน คอมพิวเตอร์ พร้อมเครื่องปริ้น ให้กับคณะกรรมการหมู่บ้านแพด เพื่อใช้ในการทําสื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวตามโครงการชุมชนท่องเที่ยว Otop นวัตวิถี ของบ้านแพด
จะเห็นได้ว่าบ้านแพดสามารถที่จะดึงทุนชุมชนที่มีอยู่ในพื้นที่ ทั้ง 5 ทุน มาใช้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ให้กับการดําเนินโครงการ ชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถีได้เป็นอย่างดีและนอกจากนี้บ้านแพดยังได้ดึงเอา 8 วิถีวัฒนธรรม มาสร้างมูลค่าเพิ่มให้เกิดขึ้นกับการท่องเที่ยวชุมชน ดังนี้
1.วัฒนธรรมด้านอาหาร บ้านแพดมีลักษณะการรับประทาน มีรูปแบบการปรุง รวมถึงมีภาชนะใส่ อาหารที่มีเอกลักษณ์เป็นของตนเอง สามารถเป็นเสน่ห์ ดึงดูดนักท่องเที่ยวได้
2.วัฒนธรรมด้านการแต่งกาย บ้านแพด มีการแต่งกายด้วยชุดไทญ้อเอาะ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะชนเผ่าญ้อ
3.วัฒนธรรมด้านที่อยู่อาศัย ประชาชนส่วนใหญ่ของบ้านแพด มีการจัดทําที่พักอาศัยตามแบบ โบราณ โดยทําบ้านชั้นเดียวยกพื้นสูง เพื่อประโยชน์ในการใช้สอย
4.ประเพณี บ้านแพดมีความเชื่อ และยึดเป็นแนวปฏิบัติสืบต่อกันมา จนกลายเป็นแบบแผนที่คนใน หมู่บ้านปฏิบัติต่อกันมา เพราะมีประโยชน์ต่อส่วนรวมให้ผลในการยึดโยงจิตใจรวมกัน ซึ่งประเพณีของบ้าน แพดก็มีด้วยกันอยู่หลายประเพณี อาทิ
5.ภาษา บ้านแพด มีการใช้ภาษาพูดที่เป็นเอกลักษณ์ เฉพาะหมู่บ้าน โดยประชาชนของบ้านแพดจะใช้ภาษาภูไทในการสื่อสารระหว่างกัน ซึ่งเป็นวัฒนธรรมที่ปฏิบัติสืบต่อกันเช่นนี้มาช้านาน
6.อาชีพ ซึ่งบ้านแพด มีการใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านที่เกิดจากการทดลองจนกลายเป็นองค์ความรู้เป็น ทักษะนํามาประกอบเป็นอาชีพสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้ ซึ่งภูมิปัญญาของประชาชนบ้านแพด แล้วแต่เป็นภูมิปัญญาที่น่าสนใจ
7.ความเชื่อ ซึ่งความเชื่อนี้เป็นวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ แต่เราสัมผัสได้ด้วยความรู้สึก และสามารถถ่ายทอดโดยการแทนค่าเป็นรูปธรรมได้ ซึ่งบ้านแพดก็มีวัฒนธรรมความเชื่อที่น่าสนใจ ที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาสัมผัสวัฒนธรรมนี้ ได้ อาทิเช่น กินน้ําหมอน้อยแล้วอายุยืน
8.ศิลปะพื้นบ้าน บ้านแพดมีศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ที่เป็นเอกลักษณ์ โดดเด่นน่าสนใจ หากนักท่องเที่ยวได้รับชม รับรองต้องเกิดความประทับใจ ซึ่งการแสดงนี้เรียกว่า การฟ้อนลํานําอีสานไทญ้อเอาะ

บ้านแพดได้จัดทําแผนธุรกิจของหมู่บ้าน และได้ดําเนินการตามแผน
บ้านแพดมีการจัดระเบียบสภาพแวดล้อม เส้นทางคมนาคม/ท่องเที่ยว รวมถึงภูมิทัศน์จุดถ่ายภาพ (Land mark) ให้มีความสะอาด สวยงามชวนชม สะดวกและปลอดภัย
บ้านแพด มีการประชาสัมพันธ์ และส่งเสริมการตลาดอย่างน่าสนใจ ผ่านช่องทางประชาสัมพันธ์ต่างๆ